• Knut B Aarseth

Eit tilbakeblikk: C/1989w1 (Aarseth-Brewington)

Oppdatert: 9. mai

Årets klaraste komet på stjernehimmelen i 1989. Den tredje klaraste kometen i tiåret 1980-1990.

Denne kometen vart først oppdaga av amatørastronom Knut B. Aarseth, klokka 18.29 norsk tid, ved Astronomisenteret Kometland i Volda, og nokre timar seinare av Howard J. Brewington, South Carolina, USA. Kometen befann seg forholdsvis lavt på vesthimmelen i grenseområdet mellom Corona Borealis og Herkules. Dette var den første norske kometoppdaginga sidan 1939, 50 år etter at amatørastronomen Olaf Hassell sin kometoppdaging. Kometoppdaginga vakte av den grunn mykje oppsikt i norske media. Internasjonalt fekk komet Aarseth-Brewington ein del omtale både i astronomiske tidsskrift både i Europa, USA, Australia, Japan osv., som publiserte ein del bilder av den. Kometen som var svært aktiv, hadde ein praktfull hale på fleire grader, som fekk god omtale med anna i kjente tidsskrift som Sky&Telescope og Astronomy. Størst lysstyrke nådde kometen med ei peak 1 magnitude på 2,8 mag., som var på sitt lyssterkaste rundt juletider i 1989. Årets julekomet og julegåve til astronomane vart det sagt, som vart den klaraste kometen på stjernehimmelen det året, og den einaste kometen


Dei tre første telegram frå sentralbyrået for Den Astronomiske Union som tek i mot meldinger om nye oppdagingar, om at komet Asrseth-Brewington 1989a1 var offisielt stadfesta.

som kunne sjåast utan kikkert. Sett frå Norge, kunne C/1989w1 (Aarseth-Brewington) som er den offisielle nemninga på den, kunne sjåast frå det sørligaste-Norge fram til midten av desember det året, fordi den bevega seg raskt sørover gjennom stjernebildet Ophiuchus (Slangen) i retning Skorpionen. Sett frå sørlige breiddegrader som frå Australia og Stillehavs-området, kunne kometen observerast første halvdel av januar i 1990. Det vart rapportert i fylje observatørar, at kometen då hadde ein hale på mellom 5 og 10 grader...

Bildetekst og fleire bilde kjem etterkvart.



Førstesida til det engelske tidsskriftet The Astronomer utgåva for januar 1990.




Ein stolt Knut B. Aarseth her fotografert saman med det flotte bildet av kometen som han var med på og oppdage.

Medoppdagar Howard J. Brewington, intervjua av lokalavisa i Newberry, South Carolina, som gjorde den første historiske kometoppdaginga i den staten !


Det kjente firmaet Lumicon i USA brukte med anna Aarseth-Btewington 1989a1 i sin marknadsføring.

Komet Aarseth-Brewington fotografert seint i desember 1989, frå Mexico. Fantastisk bilde !

Komet Aarseth-Brewington 1989w1 som vart omtala som årets julekomet, var den klaraste kometen på himmelen i 1989-1990. Kometen var svært aktiv i og med at lysstyrke og halelengde forandra seg vesentleg på kort tid. Allereide den første veka etter oppdaginga, annonserte IAU Circular No. 4916, at kometen ville auke betydeleg i lysstyrke, til +2,6 magnitude omkring perihel den 28 desember. Kometen ville då passere nærmast Sola og Jorda. I slutten av november hadde kometen fått ein tydeleg rett gasshale. Tidleg i desember var lysstyrken kome opp i 5,7 magnitude, samstundes med at kometen vart rapportert å være svært aktiv. Halen var då 1 grad lang. I dagane fram mot midten av desember, vart kometen stadig klarare. Den 12.-13. desember kunne kometen for første gong sjåast med det blotte auget. Lysstyrken var då kome opp i 4,4 magnitude, som i løpet av desse to dagane hadde auka med så mykje som 1 magnitude! Sett frå Norge hadde kometen ei høgde på 18-12 grader over horisonten i aust, fram til midten av desember. Kometen som bevega seg raskt på himmelen gikk rett syd, og vart etter kvart stadig vanskeligare å observere frå Norge fram til den 20. desember 1989, tydelegvis hemma av lav høyde og lys himmelbakgrunn. I tillegg forstyrra Månen observasjonene etter den 10. desember. Kometen var på det tidspunktet uvanleg kraftig med ein velutvikla gasshale som lett kunne observerast. Komet Aarseth-Brewington vart frå det sørlige Norge siste gong sett den 20. desember 1989. Då kometen var på sitt klaraste i romjula og tidleg på nyåret 1990, var den lett synleg utan kikkert, men var då diverre ikkje lenger synleg frå Norge. Kometen nådde då sin maksimal største lysstyrke på +2,8 magnitude. Komet Aarseth-Brewington var ein av dei kometane som levde opp til forutberekningane - og vel så det. Det er det ikkje alle kometar som gjer. Kometen nådde så langt sør som 45 grader sør, den 9. januar 1990.

Komet Aarseth-Brewington fotografert av japansk amatørastronom.


Det første bildet av komet Aarseth-Brewington 1989a1 som vart teke frå Norge like etter at kometoppdaginga vart gjort kjent. Bildet viser kometens koma ei gassky som dannar seg rundt den faste kometkjerna. Antydning til hale kan skimtast på bildet. Foto: Odd Trondal.

Komet Aarseth-Brewington 1989w1 fotografert 21. desember 1989 på ein lys morgenhimmel signert av medoppdagar Howard J. Brewington. Kulehopen M 107 er synleg til høgre for bildesenteret.

Komet Aarseth-Brewington 1989w1 avbilda i Sky&Telescope. Denne heilsida med tekst og bilde er frå april 1990.


I Astronomy vart komet Aarseth-Brewington omtala på denne måten: "Seint i desember viste Aarseth-Brewington kometen seg som ein av dei beste i dette tiåret. Den 22. desember skinte kometen med omtrent 3,5 magnitude. Kometen stod då lavt i grålysninga. Nokre få morgener tidligare lyste kometen med ei lysstyrke på omlag 4.magnitude, men stod då høgare på himmelen. Den hadde ein flott, kurva støvhale som var 3 grader lang. Kometen såg ut som ein mini komet West. Komet Aarseth-Brewington var den flottaste eg hadde sett sidan Halleys komet, skriver George W. Gliba, Greenbelt, Maryland, i Astronomy. Også europeiske, japanske og andre tidsskrift som omhandlar astronomi, publiserte mange bilde og omtala den. Aldri tidligare hadde nokon oppdaga ein komet frå ein observasjonstad så langt nord på Jorda, stod der å lese med anna i det tyske tidsskriftet Sterne und Weltraum.


Japanske tidsskrift publiserte mange bilder av komet Aarseth-Brewington 1989a1 som var den offisielle internasjonale nemninga på den tidlegare.

Komet Aarseth-Brewington 1989w1 i morgongryet. Foto; Terry Loveloy, Australia.


Komet Aarseth-Brewington 1989w1 vart også omtalt i utenlandske aviser. Her frå den engelske storavisa The Guardian, 8. desember 1989.

Komet Aarseth-Brewington 1989a1 den 21. desember 1989, klokken 20.852 UT. Foto: Eitoshi Konno, Japan.

Internasjonale observatørar rapporterte i slutten av desember 1989 og tidleg på nyåret 1990, om ein særdeles aktiv og praktfull spredt vifteforma komethale som var mellom 5-10 grader lang. Nærmast Sola i sin nesten hyperbolske bane kom kometen den 27. desember 1989. Avstanden komet-sol var då omlag 47 millioner km. Kometen bevega seg då bort frå både Sola og Jorda - for godt må ein nesten seie. For denne kometen kjem diverre aldri igjen - kanksje ikkje før om 250 000 år.


Denne skissa av komet Aarseth-Brewington, er teikna av ein amatør-astronom i Sør Amerika, medan kometen befann seg i stjernebildet Skorpionen.

Frå det franske astronomiske tidsskriftet Pulsar.

Dei neste bilda er frå det kjente tyske tidsskriftet Sterne Und Weltraum.






Komet Aarseth-Brewington 1989a1 fotografert i morgongryet den 21. desember klokka 5.31 JST av ein japansk amatørastronom som skreiv fyljande komentar: "Dette er ein nyoppdaga komet av K.B. Aarseth i Norge og Howard J. Btewington, South Carolina, USA i november 1989. Vi kunne observere kometen av 3. størrelseklasse og ein 3 grader lang hale på slutten av året på den austlige delen av himmelen i morgongryet....sitat slutt.



Avisoppslag frå Aftenposten











117 visninger0 kommentarer

Siste innlegg

Se alle