Sirius himmelens klaraste stjerne

I vintermånane januar og februar er Sirius eit glimrande objekt for observatørar på nordlige breiddegrader. På denne årstida står Sirius rett i sør om kvelden og er den fiksstjerna som er best kjent blant folk. Sirius populært kalla for "hundestjerna" tilhøyrer stjernebildet Den Store Hund/Canis Major og har deklinasjonen -16 grader og 43 minutter sør for himmelens ekvator. Derfor kjem Sirius aldri høgare enn nokre få grader over horisonten i sør sett frå våre nordlige breiddegrader. Sirius som er 8,6 lysår borte, er den femte næraste stjerna. Sirius er den klaraste juvelen på himmelen blant dei nærmaste stjernene til vår sol. Den tilsynelatande lysstyrken er -1.46 magnitude. Ingen andre fiksstjerner skin klarare på nattehimmelen sett frå Jorda. Grunnen til det er at Sirius er nærmare oss enn andre stjerner. Den absolutte lysstyrken til Sirius er berre på +1.45 magnitude, noko som betyr at Sirius i ein bestemt avstand på 32,6 lysår ville være ei langt lyssvakare samanlikna med andre stjerner. Sirius som er 26 gonger lyssterkare enn Sola, er av spektralklasse A1 og skin med ein blå-kvite farge. Temperaturen på overflata til Sirius er dobbelt så høg med omlag 11 000 grader C. Sirius som har ei masse på 2,2 gonger Sola sin masse, har ein diameter på 2 503 000 km. Dette er 1.8 gonger større enn diameteren til Sola.

Dobbeltstjerne

Sirius og Sirius B

Sirius A som ho egentleg heiter, er ei dobbeltstjerne. Ledsagaren Sirius B går i bane kring Sirius med ei omløpstid på 50 år. Sirius B som er ei kvit dvergstjerne er nær Sirius kan kun sjåast i store astronomiske teleskop og er vanskeleg å observere på grunn av det sterke lyset frå Sirius. Avstanden mellom Sirius og dvergstjerna Sirius B er aukande, som vil være maksimal mellom 2020 og 2025.

Avstanden mellom Sirius og Sirius B vil då ikkje være større enn 20 gonger avstanden Jorda-Sola, noko som tilsvarar avstanden til planeten Uranus. Både Sirius og dvergstjerna Sirius B er blåkvite av farge. Sirius B er vårt nærmaste eksempel på ei kvit dvergstjerne med ei usedvanlig stor tettheit, som resultat av ei kjempestjerne som for lenge sidan eksploderte etter å ha brukt opp sitt brenselforåd. Det som idag er att, er ei lita stjerne med ei uendelig tettheit på størrelse med Jorda og som veg nesten like mykje som Sola ! Tettheita til Sirius B er med andre ord så stor, at ei lita flaske fylt opp av dette stjernematerialet, ville vege like mykje eller ha like mykje masse som eit Boeing 747 jumbojet passasjerfly !